Wat is een moka-pot en hoe zet je er koffie mee?

Een moka-pot is een Italiaanse koffiezetter die op het vuur sterke koffie zet met waterdruk: het water in het onderste deel warmt op, een stoomdruk van ongeveer 1,5 bar duwt het door de gemalen koffie en de koffie komt bovenin terecht. Je zet koffie met een moka-pot door water tot net onder het ventiel te gieten, de filterbeker met gemalen koffie te vullen zonder aan te drukken, de pot op laag tot middelhoog vuur te zetten en hem van het vuur te halen zodra hij pruttelt. Na ongeveer 5 minuten heb je een volle, krachtige tas koffie die op espresso lijkt.

Een moka-pot heet ook wel een Bialetti, naar het merk dat hem bekend maakte. Heb je een Bialetti, lees dan ook de uitleg over de Bialetti-moka-pot.

Wat is een moka-pot?

Een moka-pot is een Italiaans koffiepotje dat op het vuur of de kookplaat koffie zet met waterdruk. De moka-pot gaat terug op de Moka Express, die Alfonso Bialetti in 1933 in Italië op de markt bracht; sindsdien staat hij in veel Italiaanse keukens. Een moka-pot bestaat uit drie delen:

• Onderste reservoir: hierin giet je het water, tot net onder het ventiel.
• Filterbeker: hierin schep je de gemalen koffie.
• Bovenste deel: hierin komt de gezette koffie omhoog.

Hoe werkt een moka-pot?

Een moka-pot werkt met stoomdruk. Het water in het onderste reservoir wordt verwarmd en een druk van ongeveer 1,5 bar duwt het hete water door de koffie in de filterbeker naar het bovenste deel. Het resultaat lijkt op espresso, maar is zachter en minder geconcentreerd, omdat de druk in een moka-pot veel lager ligt dan in een espressomachine.

Koffie zetten met een moka-pot in 6 stappen

Koffie zetten met een moka-pot gaat zo: water in het onderste deel, gemalen koffie in de filterbeker, de pot op het vuur en wachten tot de koffie omhoog pruttelt.

1. Vul het waterreservoir. Giet koud of warm water tot net onder het ventiel in het onderste deel van de pot.
2. Vul de filterbeker met gemalen koffie. Gebruik een maling tussen filter en espresso in: fijner dan gemalen filterkoffie, maar niet zo fijn als espresso. Strijk het oppervlak glad en druk de koffie niet aan.
3. Zet de moka-pot in elkaar. Schroef het bovenste deel stevig op het onderstel. Hou de randen schoon, zodat er niets lekt.
4. Zet de pot op het vuur. Kies laag tot middelhoog vuur. Zo warmt het water gelijkmatig op en verbrandt de koffie niet.
5. Wacht tot de koffie omhoog borrelt. Na een paar minuten hoor je een pruttelend geluid; dan stroomt de koffie naar het bovenste deel.
6. Haal de pot van het vuur en schenk uit. Neem de moka-pot meteen van het vuur zodra de koffie klaar is, zodat de koffie niet bitter wordt.

Welke maling en welke bonen voor de moka-pot?

Voor een moka-pot gebruik je een maling tussen filter en espresso in en bij voorkeur koffiebonen met een medium tot donkere branding.

De maalgraad bepaalt hoe de koffie uit de moka-pot smaakt. Is de maling te grof, dan stroomt het water te snel door en wordt de koffie slap. Is de maling te fijn, dan kan de filterbeker verstoppen en smaakt de koffie bitter. Maal je zelf, gebruik dan een koffiemolen waarop je de maling kan bijstellen, zodat je stap voor stap de smaak vindt die je zoekt. Koop je gemalen koffie, kies dan gemalen koffie voor de moka-pot. Bij de maalkeuze op cafedujour.be heet die maling "Percolator".

Welke koffiebonen passen in een moka-pot?

• Medium gebrande bonen: geven een evenwichtige smaak met zoete en licht fruitige tonen.
• Donker gebrande bonen: geven een krachtige, volle mokakoffie met chocoladetonen, in Italiaanse stijl.
• Espressobonen: kunnen ook, maar kies liever een melange die niet te donker gebrand is, anders kan de koffie bitter smaken.

Bij Café du Jour vind je onder meer espressokoffie en sterke koffie die goed werken in een moka-pot, van klassieke Italiaanse melanges tot koffie van één herkomst. Meer keuzehulp staat in de blog over welke koffie je in een moka-pot gebruikt.

Verschil tussen een moka-pot en een espressomachine

Een moka-pot zet sterke koffie, maar geen echte espresso. Het verschil tussen een moka-pot en een espressomachine zit vooral in de druk en in wat je in de tas krijgt.

• Druk: een espressomachine werkt met ongeveer 9 bar, een moka-pot met ongeveer 1,5 bar. De extractie in een moka-pot is daardoor minder intens.
• Crema: espresso heeft een kenmerkend crèmelaagje. Een moka-pot geeft soms een dun schuimlaagje, maar nooit de dikke crema van een espresso.
• Smaak: koffie uit een moka-pot is voller en krachtiger dan filterkoffie, maar zachter dan espresso. Een moka-pot past bij wie sterke koffie wil zonder het pure espressoshot.
• Gebruiksgemak: een espressomachine vraagt onderhoud, afstelling en ervaring. Een moka-pot vul je, zet je op het vuur en schenk je uit.

Veelgemaakte fouten met een moka-pot

Vier fouten bederven de koffie uit een moka-pot vaak: een te fijne maling, te hoog vuur, de pot te lang laten pruttelen en de koffie aandrukken.

• Te fijn gemalen koffie: wie maalt zoals voor espresso, verstopt de filterbeker en krijgt een bittere, overgeëxtraheerde koffie. Kies een maling die iets grover is, zodat het water goed doorstroomt.
• Te hoog vuur: een moka-pot heeft geduld nodig. Staat de vlam te hoog, dan verbrandt de koffie en proef je een wrange smaak.
• Te lang laten pruttelen: haal de pot van het vuur zodra je het pruttelende geluid hoort. Laat je hem doorpruttelen, dan verbrandt de koffie alsnog.
• De koffie aandrukken: druk de koffie in de filterbeker nooit aan zoals bij een espressomachine. Vul de beker en strijk het oppervlak glad, dan blijft de doorstroming goed.

Een moka-pot schoonmaken

Een moka-pot spoel je na elk gebruik af met warm water, en je laat nooit koffieresten in de pot zitten. Gebruik geen agressieve schoonmaakmiddelen: die tasten het aluminium of het inox aan en geven de koffie een vreemde bijsmaak.