Gemalen koffie
In het kort: Kies de maalgraad op basis van je zetmethode: zeer fijn voor espresso, middelfijn voor filterkoffie en grof voor cafetière of cold brew. Stel in kleine stappen bij: maal fijner bij zure, slappe koffie en grover bij bittere, droge koffie. Een espresso loopt idealiter in 25 tot 30 seconden door.

De juiste maalgraad voor koffie hangt af van je zetmethode: espresso vraagt een zeer fijne maling, filterkoffie een middelfijne en een cafetière (French press) of cold brew een grove maling. Hoe korter het water met de koffie in contact is, hoe fijner je maalt; hoe langer de koffie trekt, hoe grover. Smaakt je koffie zuur en slap, maal dan fijner. Smaakt je koffie bitter en droog, maal dan grover. Pas de maalgraad altijd in kleine stappen aan en proef na elke aanpassing.

Wat is de maalgraad van koffie?

De maalgraad van koffie is hoe grof of fijn koffiebonen gemalen worden voordat je er koffie mee zet. De maalgraad bepaalt hoe snel het water door de gemalen koffie stroomt en hoe lang het water contact heeft met de koffiedeeltjes. Een grove maling laat het water snel doorlopen en geeft een korte extractie. Een fijne maling vertraagt de doorloop, waardoor het water meer smaakstoffen uit de koffie haalt. Elke zetmethode vraagt daarom een eigen maalgraad, en de juiste maling is de basis voor een evenwichtige smaak.

Hoe weet je of je maalgraad goed staat?

Of de maalgraad goed staat, proef en zie je aan de koffie. De tabel koppelt de meest voorkomende smaakfouten aan hun mogelijke oorzaak en de oplossing.

Smaak of probleemMogelijke oorzaakOplossing
Zure, slappe koffieTe grof gemalenMaling iets fijner zetten
Bittere, droge nasmaakTe fijn gemalenMaling iets grover zetten
Water loopt te snel doorTe grof gemalen of slecht aangedruktFijner malen of beter aandrukken (tampen)
Water loopt niet of druppeltTe fijn gemalen of verstoppingGrover malen en de filter controleren

Welke maalgraad kies je per zetmethode?

De vuistregel voor de maalgraad per zetmethode luidt: hoe korter de doorlooptijd van het water, hoe fijner de maling; hoe langer de extractie, hoe grover de maling. De tabel geeft per zetmethode de aanbevolen maalgraad, het uiterlijk van de maling en waar je op let.

ZetmethodeMaalgraadUiterlijkAandachtspunt
EspressoZeer fijnPoederachtig, bijna als bloemTe fijn: bitter of verstopt; te grof: zuur en waterig
FilterkoffieMiddelfijnFijn zand of keukenzoutLoopt te snel door: te grof; te traag: te fijn
Cafetière (French press)GrofGrof zeezout, korreligTe fijn: modderig, overextractie en bezinksel
AeroPressMedium tot fijn, naargelang het receptTussen filter en espresso inExperimenteer met maalgraad en drukduur
Moka-pot (Italiaanse koffiezetter)FijnNet iets grover dan voor espressoTe fijn: verstopt; te grof: flauwe smaak
VolautomaatFabrieksinstelling als basisVaak middelgrootPas stap voor stap aan bij een te bittere of flauwe smaak
Cold brewZeer grofGrove korrels, zoals peperkorrelsTe fijn: troebel en te sterk

Maalgraad voor espresso

Voor espresso kies je een zeer fijne maalgraad, vergelijkbaar met poedersuiker of bloem. Een espressomachine perst heet water onder hoge druk, ongeveer 9 bar, door de gemalen koffie. Met de juiste maalgraad loopt een espresso in ongeveer 25 tot 30 seconden door. Loopt je espresso veel sneller door, lees dan wat je doet als je espresso te snel doorloopt. Bonen voor de espressomachine vind je bij de espressokoffie.

Maalgraad voor filterkoffie

Voor filterkoffie kies je een middelfijne maalgraad: fijner dan voor een cafetière en grover dan voor espresso. De maling lijkt op keukenzout of fijn zand. Met die maalgraad stroomt het water in een gelijkmatig tempo door de filter, wat een heldere, evenwichtige tas filterkoffie geeft.

Maalgraad voor de cafetière (French press)

Voor een cafetière, ook French press genoemd, kies je een grove maalgraad, de grofste van de gangbare warme zetmethodes. De maling ziet eruit als grof zeezout of gebroken peperkorrels. Een grove maling voorkomt dat fijne deeltjes door het metalen filter glippen en voorkomt overextractie tijdens de relatief lange zettijd. Meer uitleg staat in het artikel over koffie zetten met een French press.

Maalgraad voor de moka-pot

Voor een moka-pot (Italiaanse koffiezetter) kies je een fijne maling, net iets grover dan voor espresso. Is de maling te fijn, dan raakt de moka-pot verstopt; is de maling te grof, dan smaakt de koffie flauw. Hoe deze zetmethode werkt, lees je in wat een moka-pot is en hoe je er koffie mee zet.

Maalgraad voor een volautomaat

Bij een volautomaat is de fabrieksinstelling van de ingebouwde molen een goed vertrekpunt, vaak een middelgrote maling. Smaakt de koffie te bitter, zet de maalgraad dan een stap grover; smaakt de koffie flauw of zuur, zet hem een stap fijner. Bij veel volautomaten, ook van De'Longhi, verander je de maalgraad alleen terwijl de molen draait; de handleiding van je toestel vermeldt hoe dat bij jouw model werkt. Passende bonen vind je bij de koffiebonen voor De'Longhi-koffiemachines.

Koffiebonen grof of fijn malen: wat doet het brandprofiel?

Naast de zetmethode bepaalt ook het brandprofiel van de koffiebonen welke maalgraad je nodig hebt.

  • Licht gebrande koffie vraagt meestal een iets fijnere maling, zodat de smaakstoffen goed vrijkomen.
  • Donker gebrande koffie geeft van nature sneller smaakstoffen af, waardoor een te fijne maling al snel een bitter resultaat geeft.

Gebruik je een donker gebrande espresso, stel de maalgraad dan iets grover in dan bij een lichte branding. Zo voorkom je overextractie en behoud je de zoetheid en het evenwicht in je tas.

Wat betekenen de standen op je koffiemolen?

De standen op een koffiemolen geven aan hoe fijn of grof de molen maalt. Op veel molens met een genummerde schaal staat het laagste getal voor de fijnste maling, geschikt voor espresso, en het hoogste getal voor de grofste maling, bijvoorbeeld voor een cafetière of cold brew. Het aantal standen verschilt per molen. Een goed vertrekpunt is een stand in het midden van de schaal; van daaruit werk je in kleine stappen naar grover of fijner, afhankelijk van de doorlooptijd en de smaak. De handleiding van je molen toont hoe de schaal bij jouw model loopt.

Je koffiemolen afstellen in 6 stappen

Een koffiemolen stel je opnieuw af wanneer je een nieuwe molen hebt, de maalschijven vervangen hebt of andere bonen gebruikt. Met deze stappen vind je de juiste maalgraad:

  1. Vul het bonenreservoir met de bonen die je wilt gebruiken.
  2. Zet de maalgraad op een middelste stand van de schaal.
  3. Zet een koffie en meet de doorlooptijd; voor espresso is dat ongeveer 25 tot 30 seconden.
  4. Proef de koffie. Te zuur of te snel doorgelopen: maal fijner. Te bitter of stroperig: maal grover.
  5. Pas in kleine stappen aan. Heeft je molen veel standen, verander dan 2 klikjes per keer; heeft je molen weinig standen, verander 1 stand per keer.
  6. Gooi de eerste paar gram na een aanpassing weg, zodat er geen maling van de vorige instelling in je koffie komt.

Herhaal die stappen tot doorlooptijd en smaak in evenwicht zijn. Een weegschaal met timer helpt om elke keer op dezelfde manier te werken. De juiste maalgraad vinden is geen exacte wetenschap, maar met wat oefening leer je snel hoe jouw bonen zich gedragen in jouw zetmethode. Wil je niet zelf malen, kies dan gemalen koffie in de maling die bij je zetmethode past, of bekijk het volledige koffieaanbod.

Veelgestelde vragen over maalgraad
Wat is de juiste maalgraad voor espresso?
Zeer fijn, vergelijkbaar met poedersuiker of bloem in structuur.
Wat betekent stand 6 op mijn koffiemolen?
Bij molens met een 1-12 schaal (zoals Solis of Sage) is stand 6 een goed gemiddeld startpunt om vandaar fijner of grover af te stellen.
Wat gebeurt er als ik koffie te fijn maal?
De koffie wordt bitter en stroperig, en het water kan verstopt raken in je filter of portafilter.
Wat gebeurt er als ik koffie te grof maal?
De koffie wordt slap en zuur, omdat het water te snel doorloopt en te weinig smaak extraheert.
Moet ik mijn koffiemolen bij elke nieuwe zak bonen opnieuw instellen?
Ja, zeker als je van brandprofiel wisselt (licht vs. donker) of een nieuwe boon gebruikt kan de ideale maalgraad iets verschuiven.