Verschillende soorten koffie naast elkaar, van espresso tot filterkoffie
In het kort: Een espresso van 30 ml bevat gemiddeld 60 tot 80 mg cafeïne, terwijl 120 ml filterkoffie gemiddeld 90 tot 120 mg bevat. Cold brew van 240 ml bevat gemiddeld 150 tot 240 mg, en cafeïnevrije koffie 2 tot 5 mg per tas. De EFSA hanteert 400 mg per dag voor gezonde volwassenen en 200 mg voor zwangere vrouwen.

Hoeveel cafeïne er in koffie zit, hangt vooral af van de soort koffie en de grootte van de tas: een espresso van 30 ml bevat gemiddeld 60 tot 80 mg cafeïne, een tas filterkoffie van 120 ml gemiddeld 90 tot 120 mg. Cafeïnevrije koffie bevat nog 2 tot 5 mg per tas. De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) houdt 400 mg cafeïne per dag aan als hoeveelheid die voor gezonde volwassenen geen reden tot bezorgdheid geeft; voor zwangere vrouwen ligt die grens op 200 mg per dag.

Wat is cafeïne?

Cafeïne is een natuurlijke stof die voorkomt in koffiebonen, theebladeren en cacaobonen. Cafeïne werkt stimulerend op het centrale zenuwstelsel: na een tas koffie wordt de cafeïne snel in het bloed opgenomen. In de hersenen blokkeert cafeïne de werking van adenosine, een stof die de hersenactiviteit afremt en slaperigheid bevordert. Daardoor voelen veel mensen zich na een tas koffie wakkerder.

Hoeveel mg cafeïne zit er in een tas koffie?

De hoeveelheid cafeïne in een tas koffie loopt sterk uiteen per koffiesoort, bereidingswijze en grootte van de tas. De tabel geeft gemiddelde waarden voor gangbare koffiedranken.

Koffiesoort Cafeïne (gemiddeld)
Espresso (30 ml) 60-80 mg
Ristretto (20 ml) 50-65 mg
Filterkoffie (120 ml) 90-120 mg
Americano (120 ml) 60-100 mg
Oploskoffie (120 ml) 60-85 mg
Cappuccino (150 ml) 60-80 mg
Latte (240 ml) 60-80 mg
Cold brew (240 ml) 150-240 mg
Cafeïnevrije koffie (120 ml) 2-5 mg

Een espresso smaakt intenser dan filterkoffie, maar een tas filterkoffie bevat door het grotere volume meestal meer cafeïne. Een cappuccino en een latte bevatten ongeveer evenveel cafeïne als een espresso: de melk voegt volume toe, geen cafeïne. Cold brew bevat per glas de meeste cafeïne, omdat de koffie urenlang in koud water trekt en vaak in een groot glas wordt geschonken.

Waarvan hangt het cafeïnegehalte in koffie af?

Het cafeïnegehalte in koffie hangt af van drie factoren: de bonensoort, de branding en de bereidingswijze.

  • Bonensoort: robustabonen bevatten ongeveer twee keer zoveel cafeïne als arabicabonen. Een melange met robusta geeft dus meer cafeïne per tas dan 100% arabica.
  • Branding: licht gebrande koffie bevat vaak iets meer cafeïne dan donker gebrande koffie, al is het verschil kleiner dan het verschil tussen arabica en robusta.
  • Bereidingswijze: hoe langer het water in contact blijft met de gemalen koffie, hoe meer cafeïne er vrijkomt. Koffie uit een moka-pot (Italiaanse koffiezetter) of een cafetière kan daardoor een ander cafeïnegehalte hebben dan filterkoffie.

Wil je minder cafeïne binnenkrijgen zonder de smaak van koffie te missen, dan zijn cafeïnevrije koffiebonen een optie. Hoe de cafeïne uit de bonen wordt gehaald, lees je in het artikel over hoe cafeïnevrije koffie wordt gemaakt.

Hoeveel cafeïne zit er in thee, cola en chocolade?

Thee, cola, energiedranken en chocolade bevatten ook cafeïne, maar per portie meestal minder dan een tas koffie. De tabel vergelijkt gemiddelde waarden.

Product Cafeïne (gemiddeld)
Zwarte thee (200 ml) 30-50 mg
Groene thee (200 ml) 20-35 mg
Cafeïnevrije thee (200 ml) 0-5 mg
Cola (330 ml) 30-35 mg
Energiedrank (250 ml) 80-100 mg
Pure chocolade (50 g) 20-30 mg

Een tas koffie bevat doorgaans duidelijk meer cafeïne dan een blikje cola of een tas thee. Wie de cafeïne liever over de dag spreidt, kan een deel van de tassen koffie vervangen door thee, die per tas minder cafeïne bevat.

Hoeveel cafeïne per dag is te veel?

Volgens het wetenschappelijk advies van de EFSA geeft een inname tot 400 mg cafeïne per dag bij gezonde volwassenen geen reden tot bezorgdheid. Die 400 mg komt ongeveer overeen met:

  • 5 tassen filterkoffie
  • 10 tassen zwarte thee
  • 5 blikjes energiedrank

Voor zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, hanteert de EFSA een lagere grens van 200 mg cafeïne per dag, ongeveer 2 tassen filterkoffie. Cafeïne passeert de placenta, en een ongeboren baby breekt cafeïne trager af dan een volwassene. Heb je vragen over cafeïne tijdens de zwangerschap, overleg dan met je arts of vroedvrouw.

Wat zijn de gevolgen van te veel cafeïne?

Te veel cafeïne kan bij sommige mensen samenhangen met klachten zoals:

  • hartkloppingen
  • rusteloosheid
  • slaapproblemen
  • hoofdpijn
  • misselijkheid

Hoe gevoelig iemand is voor cafeïne, verschilt van persoon tot persoon. Tel daarom alle bronnen van cafeïne samen: naast koffie ook thee, cola en energiedranken.

Zelf je cafeïne-inname kiezen

Wie weet hoeveel cafeïne er in koffie zit, kan per moment van de dag kiezen: een espresso voor een kleine hoeveelheid cafeïne, een grote tas filterkoffie voor meer, en cafeïnevrije koffie voor de avond. Alle koffiesoorten, van espresso tot filterkoffie en cafeïnevrij, vind je in het koffieassortiment van Café du Jour.

Veelgestelde vragen over cafeïne in koffie
Hoeveel cafeïne zit er gemiddeld in een kop koffie?

De hoeveelheid cafeïne in een kop koffie hangt af van de zetmethode en de boon. Gemiddeld bevat een kop filterkoffie (120 ml) ongeveer 90-120 mg cafeïne, terwijl een espresso (30 ml) ongeveer 60-80 mg bevat.

Welke koffie bevat de meeste cafeïne?

Over het algemeen bevat een dubbele espresso of een Americano de meeste cafeïne per portie, maar als je kijkt naar cafeïne per milliliter, is Ristretto het sterkst. Ook koffie gezet met een French press of een percolator bevat vaak meer cafeïne dan een standaard filterkoffie.

Zit er meer cafeïne in Arabica of Robusta bonen?

Robusta bonen bevatten twee keer zoveel cafeïne als Arabica bonen. Een blend met Robusta zal dus meer cafeïne bevatten dan een 100% Arabica koffie.

Hoeveel cafeïne mag je per dag binnenkrijgen?

Volgens de EFSA (Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid) wordt een maximale inname van 400 mg cafeïne per dag als veilig beschouwd voor volwassenen. Dit komt neer op ongeveer 5 kopjes filterkoffie.

Bevat decafé helemaal geen cafeïne?

Nee, decafé is niet 100% cafeïnevrij. Een kop decaf koffie bevat meestal nog 2-5 mg cafeïne, afhankelijk van de methode waarmee de cafeïne is verwijderd.

Heeft donker gebrande koffie meer cafeïne dan licht gebrande koffie?

Nee, dat is een misverstand! Licht gebrande koffiebonen bevatten per gram vaak meer cafeïne dan donker gebrande bonen, omdat de langere brandtijd cafeïne niet verhoogt, maar juist licht afbreekt.