Wat zijn vette koffiebonen en zijn ze slecht voor je machine?

Vette koffiebonen zijn koffiebonen met een glanzend, olieachtig laagje aan de buitenkant. Dat laagje bestaat uit de natuurlijke oliën van de koffieboon, die tijdens het branden naar de oppervlakte komen, vooral bij een donkere branding. Vette koffiebonen zijn dus niet slecht of bedorven, maar in een volautomaat vragen ze wel wat meer onderhoud, omdat de oliën zich in het maalwerk en de zetgroep kunnen ophopen.

Wat zijn vette koffiebonen?

Vette koffiebonen zijn bonen waarvan de natuurlijke oliën zichtbaar op de buitenkant liggen. Elke koffieboon bevat van nature oliën. Tijdens het brandproces komen die oliën langzaam naar de oppervlakte: hoe langer en donkerder een boon gebrand wordt, hoe meer olie er vrijkomt en zichtbaar wordt. Daardoor krijgen donker gebrande koffiebonen hun typische glans.

Bij een lichte branding blijven de oliën meestal in de koffieboon opgesloten. Bij een donkere branding, zoals een espressobranding of een French roast, breekt de structuur van de boon open en ontstaat het olieachtige laagje. Een glanzende boon is bij een donkere branding dus normaal en past bij een krachtige, volle koffiesmaak. Meer over het verschil tussen de brandingen lees je in de blog over light, medium en dark roast.

Verse vette bonen of oude, geoxideerde bonen?

Vette koffiebonen kunnen vers of oud zijn, en dat verschil proef je. Verse vette koffiebonen ruiken aromatisch en hebben een gelijkmatige glans. Oudere koffiebonen worden dof, ruiken muf of ranzig en verliezen hun smaak, omdat de oliën oxideren wanneer ze te lang met lucht in contact zijn. Glans alleen zegt dus niets over kwaliteit; de geur en de branddatum zeggen meer.

Hoe herken je vette koffiebonen?

Vette koffiebonen herken je met je zintuigen: kijken, voelen, ruiken en een blik in de verpakking volstaan.

1. Kijk naar de glans: vette koffiebonen hebben een duidelijke, olieachtige glans. Houd een handvol bonen onder het licht; glimmen ze, dan liggen er veel oliën aan de buitenkant.
2. Voel aan de bonen: vette koffiebonen voelen plakkerig of licht vettig aan tussen je vingers. Droge koffiebonen voelen dof en ruw.
3. Ruik aan de bonen: verse vette koffiebonen ruiken intens, bijvoorbeeld naar noten of chocolade. Ruiken de bonen muf of vlak, dan zijn de oliën aangetast.
4. Bekijk de verpakking: soms zie je aan de binnenkant van de verpakking olieplekjes, vooral als de koffiebonen langere tijd hebben gelegen.

Wanneer zijn koffiebonen te vet?

Koffiebonen zijn te vet wanneer ze echt nat aanvoelen, zwaar aan elkaar plakken of muf ruiken. Een beetje glans is normaal bij een donkere branding, maar natte, plakkerige koffiebonen met een muffe geur wijzen erop dat de kwaliteit achteruitgegaan is.

Zijn vette koffiebonen slecht voor je koffiemachine?

Vette koffiebonen zijn niet slecht voor elke koffiemachine, maar in een volautomaat kunnen ze wel problemen geven. De natuurlijke oliën hopen zich op in het maalwerk, de zetgroep en andere onderdelen van de volautomaat. De laagjes olie die zo ontstaan, kunnen:

• het malen bemoeilijken, omdat de koffiebonen in de trechter of het maalwerk blijven plakken;
• de smaak van de koffie beïnvloeden, omdat oude olie ranzig kan worden;
• verstoppingen veroorzaken in de fijne onderdelen van de zetgroep.

Op lange termijn kan vervuiling door vette koffiebonen leiden tot een bittere koffiesmaak, slechtere prestaties van de volautomaat en storingen.

Hoe onderhoud je een volautomaat bij vette koffiebonen?

Een volautomaat die vette koffiebonen maalt, onderhoud je door het maalwerk en de zetgroep regelmatig te reinigen. Deze onderhoudsstappen voorkomen de meeste problemen:

• Reinig het maalwerk en de zetgroep minstens één keer per twee weken als je vaak koffie zet.
• Gebruik reinigingstabletten voor je koffiemachine of een onderhoudsset voor volautomaten.
• Spoel de zetgroep, als die uitneembaar is, wekelijks af onder lauw water.
• Controleer het bonenreservoir: zie je veel olieachtige resten, maak het dan schoon.

Wie af en toe een minder vette, medium gebrande koffieboon door de volautomaat laat lopen, beperkt de hoeveelheid olie die zich in de machine ophoopt.

Wanneer kies je wel of niet voor vette koffiebonen?

Of vette koffiebonen bij je passen, hangt af van je smaakvoorkeur en van je koffiemachine.

Voordelen van vette koffiebonen

Donker gebrande, vette koffiebonen geven een krachtige, volle smaak. De oliën dragen bij aan een volle body en diepe aroma's die je in lichtere brandingen minder vindt. Vette koffiebonen passen daarom goed bij een stevige espresso of een cappuccino met een uitgesproken karakter.

Nadelen van vette koffiebonen

Het grootste nadeel van vette koffiebonen is de vervuiling van een volautomaat: meer schoonmaakwerk en een groter risico op storingen in het maalwerk en de zetgroep. Daarnaast kunnen oude, geoxideerde oliën de smaak van de koffie bederven.

Kies voor vette koffiebonen als:

• je een krachtige smaak belangrijker vindt dan wat extra schoonmaakwerk;
• je een koffiemachine hebt die gemakkelijk schoon te maken is;
• je de voorkeur geeft aan donkere brandingen, zoals een espressobranding of French roast.

Kies beter geen vette koffiebonen als:

• je een volautomaat gebruikt die gevoelig is voor verstoppingen;
• je liever weinig onderhoud doet;
• je een lichtere, frissere koffiesmaak verkiest.

Tips voor vette koffiebonen in een volautomaat

Met een paar gewoontes geniet je van de smaak van vette koffiebonen zonder dat je volautomaat eronder lijdt.

• Combineer vette en drogere koffiebonen: meng vette bonen met iets lichter gebrande, drogere bonen. Zo behoud je een volle smaak en komt er minder olie in de machine.
• Kies vers gebrande koffiebonen: de oliën van vers gebrande koffie dragen bij aan de smaak, terwijl bonen die te lang gelegen hebben geoxideerde oliën bevatten. Op de verpakking van de eigen koffie van Café du Jour staat de branddatum.
• Kies koffiebonen die bij je machine passen: er bestaan donker gebrande koffiebonen die minder vettig zijn en toch veel smaak hebben. Een selectie vind je bij de koffiebonen voor volautomaten.
• Bewaar koffiebonen goed: bewaar koffiebonen luchtdicht, koel en donker om oxidatie te vertragen. Zo blijven de oliën vers en voorkom je een ranzige smaak. Hoe je dat aanpakt, lees je in de blog over koffiebonen bewaren.

Vette koffiebonen zijn dus geen probleem op zich: met de juiste keuze en regelmatig onderhoud van het maalwerk en de zetgroep kun je ze ook in een volautomaat gebruiken. Het volledige aanbod vind je bij de koffiebonen.